Spoorzone Zwolle, op zoek naar de ziel van een gebied

Het project Spoorzone Zwolle is een van de cases waar het O-team via een ontwerpend zoekproces helpt de ruimtelijke opgave scherp in beeld te brengen. Een groot aantal partijen – waaronder de gemeente Zwolle, ondernemers, vastgoedeigenaren, NS en Hogeschool Windesheim – schoof in juni gezamenlijk aan tafel voor een eerste ontwerpoefening.

Spoorzone Zwolle

De spoorzone Zwolle – aan de zuidzijde van het station – is een gebied waar de afgelopen 20 jaar een grote verscheidenheid aan stedenbouwkundige visies voor is ontwikkeld. Geïnvesteerd is er ook fors: in vastgoed en in infrastructuur. Ondanks deze investeringen en de aanwezigheid van een aantal bovenregionale programma’s zoals de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de landelijke politie, en de nabijheid van Hogeschool Windesheim, is er geen stadsmilieu ontstaan. O-team voorzitter Joost Schrijnen: “Een van de belangrijkste constateringen is dat het aan een ziel ontbreekt in het gebied.”

Ontwerpend zoekproces om opgave te verkennen

De uiteindelijk te beantwoorden vraag is hoe nieuwe energie in het gebied gecreëerd kan worden, zodat er een levendig stadsdeel ontstaat. Daartoe organiseert het O-team een ontwerpend zoekproces waarin de stakeholders verkennen wat de essentie van de opgave is en hoe zij aan het gebied verder zouden kunnen werken. Om die vraag vanuit verschillende invalshoeken te benaderen heeft het O-team vier ontwerpbureaus gevraagd elk een onderscheidende stadsontwikkelingsstrategie schetsmatig uit te werken. Schrijnen: “De ontwerpbureaus ontwikkelen als het ware verschillende brillen waardoor je de opgave kunt bekijken.”

Stakeholders leveren input aan

“Eén van de bureaus gaat bijvoorbeeld aan de slag met de strategie waarbij een grote ontwikkelaar samen met marktpartijen het gebied in een keer grootschalig ontwikkelt”, vertelt Schrijnen. Een andere benadering is het tijdelijk inrichten van de spoorzone als onderkomen voor allerlei veelal kleinschalige functies waarmee de lokale potentie van het gebied benut kan worden. “Tijdens de startbijeenkomst van het onderzoekend ontwerpproces hebben alle bij de spoorzone betrokken partijen input aangeleverd die de ontwerpbureaus in hun ontwerpoefening meenemen. Wat zijn de kenmerken van het gebied, waar hebben de verschillende partijen behoefte aan en wat zijn relevante toekomstige ontwikkelingen.”

In beeld brengen opgave eerste stap naar oplossing

In een vervolgbijeenkomst presenteren de ontwerpbureaus de schetsmatige uitwerking van de ontwikkelingsstrategie die hen was toebedacht. Schrijnen: “Ons doel is niet om één van die strategieën als definitieve oplossingsrichting te kiezen, maar juist om de opgave scherper te kunnen formuleren door deze in een nieuw licht te plaatsen en een ruimer blikveld te creëren. Dat is ons uitgangspunt: de eerste stap op weg naar een goede oplossing is het scherp in beeld brengen van de opgave.”